Bầu trời trong quả trứng - thơ Xuân Quỳnh

Có một cô nào đó ghé thăm blog của mình đã hỏi mẹ về bài thơ này, mấy hôm nay bận chưa post lên được. Mẹ không thấy lạ khi có nhiều người cũng yêu thơ Xuân Quỳnh như mẹ. Trên đời này có vô vàn những người con, và những người mẹ, nhưng tình yêu của người mẹ nào cũng mênh mông và sâu thẳm như nhau...Thuyên ạ, bởi vậy khi lớn lên, con phải sống sao để đừng làm tổn thương ai cả. Bởi như thế nghĩa là con đã làm tổn thương trái tim mẹ của người đó đến vạn lần, con biết không!
Đây là một bài thơ dễ thương lắm. Gõ lại để sau này nhớ mà đọc cho con nghe...Con cũng từng là một "chú gà con" như thế trong lòng mẹ đấy!


BẦU TRỜI TRONG QUẢ TRỨNG

(Chuyện của một chú gà con)



Tôi kể với các bạn

Một màu trời đã lâu

Đó là một màu nâu

Bầu trời trong quả trứng

Không có gió có nắng

Không có lắm sắc màu

Một vòm trời như nhau:

Bầu trời trong quả trứng.

Tôi chưa kêu “chiêm chiếp”

Chẳng biết tìm giun, sâu

Đói no chẳng biết đâu

Cứ việc mà yên ngủ…

Tôi cũng không hiểu rõ

Tôi sinh ra vì sao

Tôi đạp vỡ màu nâu

Bầu trời trong quả trứng

Bỗng thấy nhiều gió lộng

Bỗng thấy nhiều nắng reo

Bỗng tôi thấy thương yêu

Tôi biết là có mẹ

Đói, tôi tìm giun dế

Ăn no xoãi cánh phơi…

Bầu trời ở bên ngoài

Sao mà xanh đến thế!

Trời xanh mà tôi nghĩ

Trời xanh mà tôi yêu

Trời xanh ấy mang theo

Cả nỗi lo nỗi sợ:

Tôi lo bão lo gió

Tôi sợ cắt sợ diều

Thoáng bóng nó nơi nào

Tôi nấp ngay cánh mẹ…

Nhưng ngoài trời xanh thế

Sao tôi lại ẩn đây!...

Khi đó tôi nghĩ ngay

Bầu trời trong quả trứng

Không có diều có cắt

Không có bão có mưa

Không biết đói biết no

Không bao giờ biết sợ…



Nhưng trời ấy chưa vỡ

Thì tôi cũng chẳng về

Tôi đâu còn như xưa

Tôi ngày nay đã lớn

Tôi ngồi trong chắc chật

Thế tôi cựa làm sao!

Còn nỗi nhớ gắt gao

Màu trời xanh này nữa

Nhớ anh em nhớ mẹ

Tôi nhớ vui nhớ buồn…

Biết bao điều lớn hơn

Nỗi lo và nỗi sợ.



Này trời xanh tôi ở

Biết rằng tôi lớn khôn?

Thơ Xuân Quỳnh (tiếp theo)

Chuyện cổ tích về loài người

Trời sinh ra trước nhất

Chỉ toàn là trẻ con

Trên trái đất trụi trần

Không dáng cây ngọn cỏ

Mặt trời cũng chưa có

Chỉ toàn là bóng đêm

Không khí chỉ màu đen

Chưa có màu sắc khác



Mắt trẻ con sáng lắm

Nhưng chưa thấy gì đâu!

Mặt trời mới nhô cao

Cho trẻ con nhìn rõ

Màu xanh bắt đầu cỏ

Màu xanh bắt đầu cây

Cây cao bằng gang tay

Lá cỏ bằng sợi tóc

Cái hoa bằng cái cúc

Màu đỏ làm ra hoa



Chim bấy giờ sinh ra

Cho trẻ nghe tiếng hót

Tiếng hót trong bằng nước

Tiếng hót cao bằng mây

Những làn gió thơ ngây

Truyền âm thanh đi khắp

Muốn trẻ con được tắm

Sông bắt đầu làm sông

Sông cần đến mênh mông

Biển có từ thuở đó

Biển thì cho ý nghĩ

Biển sinh cá sinh tôm

Biển sinh những cánh buồm

Cho trẻ con đi khắp

Ðám mây cho bóng rợp

Trời nắng mây theo che

Khi trẻ con tập đi

Ðường có từ ngày đó

Nhưng còn cần cho trẻ

Tình yêu và lời ru

Cho nên mẹ sinh ra

Ðể bế bồng chăm sóc



Me mang về tiếng hát

Từ cái bống cái bang

Từ cái hoa rất thơm

Từ cánh cò rất trắng

Từ vị gừng rất đắng

Từ vết lấm chưa khô

Từ đầu nguồn cơn mưa

Từ bãi sông cát vắng...



Biết trẻ con khao khát

Chuyện ngày xưa, ngày sau

Không hiểu là từ đâu

Mà bà về ở đó

Kể cho bao chuyện cổ:

Chuyện con cóc, nàng tiên

Chuyện cô tấm ở hiền

Thắng Lý Thông ở ác...

Mái tóc bà thì bạc

Con mắt bà thì vui

Bà kể đến suốt đời

Cũng không sao hết chuyện

Muốn cho trẻ hiểu biết

Thế là bố sinh ra

Bố bảo cho biết ngoan

Bố dạy cho biết nghĩ

Rộng lắm là mặt bể

Dài là con đường đi

Núi thì xanh và xa

Hình tròn là trái đất...



Chữ bắt đầu có trước

Rồi có ghế có bàn

Rồi có lớp có trường

Và sinh ra thầy giáo...

Cái bẳng bằng cái chiếu

Cục phấn từ đá ra

thầy viết chữ thật to:

"Chuyện loài người" trước nhất.

Mồng 3 Tết  

Ông ngoại  

Bà ngoại  

Ông Nội lặt lá mai 

Bà Nội  

Thuyên và ông Ngoại-Mồng Một Tết Ất Dậu! 

Tại sao con lại có tên là Bonsai

Just a bonsai

Ai cũng biết tên con là Đăng Thuyên. Bà Nội gọi con là Tin Tin. Ông bà ngoại gọi con là cu Jack. Còn mẹ thì có một cái tên cho con, dù chẳng bao giờ gọi thành tiếng: Bonsai.
Mọi người hỏi sao lại đặt tên như vậy, chắc là nuôi hoài không thấy lớn?
Con biết tại sao không?
Mẹ vốn dĩ là người yêu thiên nhiên cây cối,bởi tuổi thơ mẹ lớn lên cùng cỏ dại ngoài đồng, và những vòm xanh trong vườn nhà.
Bây giờ, con sinh ra ở Sài gòn, chắc rồi con không biết leo trèo đâu!
Mẹ từng muốn đặt tên con như tên một loài cây, sống mạnh mẽ, chan hoà, luôn vươn cao về phiá nắng sáng để xanh tươi...

Mẹ đọc "The book of tea" của Okakura Kakuzo và dịch câu "the cup of humanity" thành "nhân gian trong một chén trà". Chắc không chính xác lắm, nhưng mẹ thích thú và đắc ý vô cùng!Khi chọn cái tên Bonsai cho con cũng vậy, mẹ liên tưởng hình ảnh "cõi thiên nhiên trong một chậu bonsai". Một chút rừng già, một chút thảo nguyên, một chút đồi núi...

"Tại sao là Bonsai?Chỉ sợ nuôi hoài không lớn?"
Ai bảo rằng cây bonsai không lớn!Có thể, nó không phát triển về tầm vóc, nhưng nó vẫn trưởng thành!
Trưởng thành, đấy mới là vấn đề!Con biết không, Bonsai của mẹ!

Mẹ
Đặng Nguyễn Đông Vy

Đọc lại thơ Xuân Quỳnh

Tối nay tình cờ đọc lại mấy bài thơ của Xuân Quỳnh, thấy lòng xúc động quá! Gõ lại để sau này đọc cho Thuyên nghe.

Mẹ và Con
Viết cho Tuấn Anh

- Mẹ ơi, bông hoa kia
Là của ai hở mẹ?
Cái màu xanh trên cửa
Kia nữa là của ai?

- Của con đấy con ơi
Đều của con tất cả
Cái màu xanh trên cửa
Cái bông hoa cuối vườn
Ông mặt trời chiều hôm
Tiếng chim kêu buổi sáng
Cái mặt ao lặng lặng
Có con cá đang bơi
Cái dòng sông trôi trôi
Có con thuyền mới đỗ...
Là của con cả đó
Cả mẹ cũng của con.

Con ôm mẹ con hôn:
- Của con sao nhiều thế?
- Ừ của con nhiều quá
Nhưng mẹ lại nhiều hơn
Vì tất cả của con
Mà con là của mẹ.

30-1-1972
**********************
Cắt Nghĩa
Tặng Minh Vũ

Thằng em thì hay hỏi
Không kể chuyện như anh
Tuy con, má chẳng sinh
Con vẫn quen gọi má

- Má ơi, ai sinh cá
Ai làm ra cái kem
Đêm sao lại màu đen
Ban ngày sao màu trắng?

- Ban ngày làm bằng nắng
Màu xanh làm bằng cây
Quả ớt làm bằng cay
Tiếng ồn sinh tàu điện
Gió trong con ốc biển
Ghé tai nghe mà xem...
A lại còn cái kem
Thì làm bằng mùa rét
Bông hoa làm bằng Tết
Tết làm cho hương thơm
Con làm bằng yêu thương
Của cha và của mẹ
Của bà và của ông
Của má nữa - biết không
Con làm bằng tất cả
**********************

Con Chả Biết Được Đâu
Tặng Quỳnh Thơ

Mẹ đan tấm áo nhỏ
Bây giờ đang mùa xuân
Mẹ thêu vào chiếc khăn
Cái hoa và cái lá
Cỏ bờ đê rất lạ
Xanh như là chiêm bao
Kìa bãi ngô bãi dâu
Thoáng tiếng cười đâu đó.

Mẹ đi trên hè phố
Nghe tiếng con đạp thầm
Mẹ nghĩ đến bàn chân
Và con đường tít tắp
Bỗng như lên tiếng hát
Từ màu mạ dưới đồng
Từ hạt cây trong rừng
Từ cánh buồm trên biển
Thường trong nhiều câu chuyện
Bố vẫn nhắc về con
Bố mới mua chiếc chăn
Dành riêng cho con đắp
áo con bố đã giặt
Thơ con bố viết rồi
Các anh còn hỏi hoài
Bao giờ sinh em bé?
Cả nhà mong con thế
Con chả biết được đâu
Mẹ ghi lại để sau
Lớn lên rồi con đọc.

1-1975
Xuân Quỳnh

Thuyên và mẹ đêm Giao thừa Tết Ất Dậu 

Khai bút năm Ất Dậu

There's no place like HOME
Tặng em và con ngày 14 tháng 2


Có một lần , đôi môi tươi nõn của con chạm vào má ba. Đôi môi bé nhỏ như cánh hoa, ướt và mềm mại, ba cảm nhận một điều gì đó thật mới mẻ từ sinh linh yêu quý này, đứa con mà chưa bao giờ, trong suốt quãng đời độc thân dài dằng dặc của ba, tưởng có thể tạo nên.Con trai ba không đẹp mũm mỉm, mắt không ướt át như mắt một bé gái, nhưng trong mắt ba, con thật sinh động, nhạy cảm, đáng yêu biết chừng nào.Ba nhìn thấy vẻ mặt sáng bừng của con khi thấy ba mẹ về tới nhà , mà có cảm xúc gì đó thật kỳ lạ, một chút nao lòng, sung sướng, hạnh phúc và mãnh liệt nhất là mong muốn tạo cho con có một cuộc sống đầy đủ, một sự giáo dục hoàn hảo.
Nhớ khi con hai tháng tuổi, trong bóng tối của căn phòng nhỏ, ba ôm con trong tay mà thấy mắt con đen sâu thăm thẳm nhìn ba. Đôi mắt trẻ sơ sinh thơ ngây nhưng ba cảm gíác con hiểu được , cảm nhận được mối liên thông máu thịt giữa ba và con, thông qua mẹ là người đã sinh con ra
Hạnh phúc là gì? Ba cũng từng tự hỏi.Trong những ngày Tết các năm trước, hạnh phúc của ba là nằm khểnh trên giường vào sang mồng Một, đợi nghe tiếng chim hót ngoài cửa sổ, tiếng trẻ con í ới nhau.Sau đó là những ngày bạn bè lu bù, thì hạnh phúc của ba đơn giản là được nghỉ ngơi , ngủ một giấc dài và không tiếp khách.Nhưng trong sâu thẳm của lòng, ba cảm thấy một nỗi cô đơn dài, không dữ dội nhưng thấm sâu trong im lìm.Nỗi cô đơn quá lớn và quen thuộc, cho đến khi ba cưới mẹ…
Tuần trăng mật, một thứ men hạnh phúc len lỏi âm thầm đến.Ba cảm nhận tình yêu, vẻ dịu dàng và trong trắng của mẹ.Không biết mẹ có cảm nhận được sự phấn khích của ba không ?.Và ba có cảm giác con đã được tượng hình từ những ngày đó.Khi bên nhau, ba mẹ mong mỏi có con, nhưng ai có thể hình dung được đứa con của mình ra sao?
Mẹ mang con trong bụng.Qua hình ảnh siêu âm, ba thấy gương mặt con với sóng mũi giống ba.Ba mường tượng con như vầy, như vầy nhưng thật sự con ra đời khác hẳn sự hình dung của ba.Có lúc ba không tưởng tượng nổi mình có một đứa trai dễ thương như con
Ngày con ra đời, ba cảm động khi mẹ , dù mảnh mai liễu yếu, đã dũng cảm vượt cơn đau khi sinh con.Không thể diển tả được cảm giác của ba khi nghe tiếng con khóc trong bệnh viện buổi chiều, khi các bà mẹ trước đã sinh xong.Con được y tá ẳm ra cho bà ngoại, cô Chín xem nhưng ba đã đi xuống lầu đóng tiến.Dù tiếc nhưng chỉ là cảm giác thoáng qua.Ba sẽ còn chứng kiến nhiều những phút đầu tiên của con, khi con bập bẹ nói, tập đi, ngày đầu đi học…Suốt cả đời mình, ba sẽ dõi theo từng bước con đi
Ba viết cho con trong ngày Tình yêu.Ba tin rằng con là đứa con của tình yêu giữa ba và mẹ và chính vì thế, ba mẹ sẽ ở bên con trọn đời và mang đến cho con những gì tốt đẹp nhất, không phải chỉ là vật chất, thứ mà ba mẹ không có nhiều, mà là tình yêu dành cho con mà tình yêu giữa ba mẹ là suối nguồn.Con đã qua cái tết đầu tiên bên ông bà, cha mẹ , cô chú , dì dượng.Gia đình thiêng liêng, sợi dây bền chặt.Ba mong con nhớ và dù mới con mới tám tháng tuổi, ba vẫn tin rằng con cảm thấy hạnh phúc, khi ba nhìn vào đôi mắt của con ngày mồng Một Tết. Đôi mắt đen láy khi nhìn ba mẹ sau khi được tắm rửa sạch thơm. Ánh mắt ba đã quen khi con hai tháng tuổi, hồi mới về ở chung với ba mẹ trong căn phòng nhỏ nhà mình.

Ba
Phạm Công Luận